การทอผ้าซิ่นตีนจก

    ชุมชนกุดจอก อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท ชาวไทยเชื้อสายลาวเวียง (เวียงจันทร์) / ชาวไทยเชื้อสายลาวคั่ง

           ชาวลาวครั่งส่วนใหญ่อยู่ในหมู่บ้านและมีอาชีพทำนาจึงแต่งกายแบบเรียบง่ายธรรมดาอยู่ในบ้าน ผู้หญิง ผู้สูงอายุ นิยมนุ่งผ้าถุงที่ซ้อจากตลาดสวมเสื้อคอกระเช้าในวันงานเทศกาลประเพณีมักสวมเสื้อลายฉลุหรือเสื้อตามสมัยนิยม นางซิ่นที่สวยงามมีสีสันหรือผ้าทอลาวครั่ง ถ้าไปถือศีลฟังธรรมที่วัดจะนุ่งห่มขาวทั้งชายหญิงมีผ้าสไบเฉียงเรียกว่า “ผ้าเบี่ยงโต่ง” ผู้ชายลาวครั่งเมื่ออยู่บ้านแต่งกายด้วยกางเกงขาก๊วยหรือโสร่ง สวมเสื้อคอกลมหรือไม่สวมเสื้อ ใช้ผ้าขาวม้าพาดบ่าหรือเคียนเอว ถ้าออกจากบ้านนุ่งกางเกงขาสั้นหรือขายาว ใส่เสื้อคอกลมในการทอผ้าของลาวครั่งซึ่งมีคุณค่าในด้านความงามจนเป็นเอกลักษณ์ของกลุ่มชนนี้ เกือบ 200 ปีที่ชาวไทยเชื้อสายลาวเวียง (เวียงจันทร์) อพยพมาอยู่ที่กิ่งอำเภอเนินขาม และกลุ่มชาวไทยเชื้อสายลาวคั่งอยู่ที่กิ่งอำเภอหนองมะโมง ทั้งสองกลุ่มอนุรักษ์ภูมิปัญญาการทอผ้ามาจนถึงปัจจุบัน ผ้าที่ทอเป็นผ้าฝ้ายหมี่โลดและผ้าไหมหมี่โลด (ลายหมี่สำเภา) ซึ่งเป็นฝีมือของชาวไทคั่ง ลวดลายโบราณ ทอประณีต ย้อมสีธรรมชาติ มีเทคนิคการแต้มสีหลังการย้อมเพิ่มลวดลายให้สวยงาม และทอผ้าซิ่นต่าง ๆ เช่น ซิ่นดำดาน ซิ่นดอก ซิ่นสิบซิ้ว ซิ่นหมี่ตา ซิ่นหมี่ลวดและซิ่นหมี่โลด


           ภูมิปัญญาที่โดดเด่นของลาวครั่งกุดจอก คือ การทอผ้าซิ่นตีนจก ซึ่งสืบทอดวัฒนธรรมการทอผ้ามาจากบรรพบุรุษจากรุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบันเป็นการทอจกที่มีลวดลายเฉพาะเป็นเอกลักษณ์โดยใช้สีหลักอยู่ 5 สี ตามความเชื่อเรื่องขันธ์ 5 สีที่ใช้ย้อมจากสีธรรมชาติ คือ สีเหลือง มาจากขมิ้น สีดำ มาจากลูกมะเกลือ สีคราม มาจากต้นคราม สีเขียว มาจากสีครามเจือขมิ้น และสีแดงมาจากครั่ง “จก” เป็นเทคนิคการทอผ้าเพื่อให้เกิดลวดลายต่าง ๆ ด้วยวิธีการเพิ่มเส้นด้ายพุ่งพิเศษสอดขึ้นลงบนผืนผ้าขณะทอใช้ความประณีตสูง และใช้เวลาในการทอนานการทอนาน การทอจกจึงมักทอเป็นผืนผ้าหน้าแคบเพื่อใช้ตกแต่งเป็นเชิงผ้าซิ่นเรียกว่า “ผ้าซิ่นตีนจก” การทอผ้าจกที่งดงามโดดเด่นนี้ ทำให้คนลาวครั่งกุดจอกแต่งกายได้สวยสดงดงาม
           

     

    source :  ซิ่นลาวครั่งบ้านกุดจอก อ.หนองมะโมง จ.ชัยนาท (ภาพ)
                  http://www.khonthai.com/Vitithai/C3.HTML    

    © 2018 Thai Local Wisdom. All Rights Reserved. Designed By Agritech